Nederlandje is de radialen met episch centrum:
bestuur veilig afgegleden in het
binnenland, opgedikt, -klopt,
-knoopt, verstrengeld in de eigen cocon met
van daaruit lange zijden lijnen die het (spinne)wiel met
het buitenland, de afnemer, verbinden.

aan die waardevolle lijn tussen die zakenpartners klonten
nietsbetekenende en lelijkbenaamde, soms uit de kluiten
gewassen grensdorpen of kleine
steden met zware dialecten en slechte
imago’s als kindjedood en
het is er nu eenmaal.

als de vrachtwagen door het dorp dendert
dwaal en dicht ik, episch op mijn manier,
over een genegeerd stoplicht en laat me
de tongvaldichter, dat grensgeval van dat uitgerekte
klontje aan die oude vergeten lijn,
amsterdam
parijs en
vieze verza-

meling chauffeurscafés van
ooit opgestopte aders door Spaans bloed en
vermorzelde gezichten door Franse wijsneuzen
de oude schede opnieuw verkracht

maar nu
de oude douane is verlaten
(kantoren afgebroken, slagbomen en bus-
lijnen opgeheven, steenvlakte beplant)
want de gesponnen lijn was te dun, te langzaam
en is vervangen door een dikkere, taaiere: de E19
zonder klonten of
oponthoud in een nietszeggend dorp,

ondertussen draait het spinnewiel
door en
beweegt het oude lichaam stuiptrekkend, ligt
vaak stil en slikt nog steeds
het meeste door.

Kwam aan in het donker, en zoals vaker bij nachtelijke aankomsten in onbekende steden wist ik niet direct waar naartoe. Het was een beknellende atmosfeer van een stad die niet afkoelt, het was een verlaten busstation met twee taxi’s en evenveel zweterige taxichauffeurs onder een lantaarnpaal, het waren grote vraagtekens in een taal die ik niet verstond.
Het beleid van de buschauffeur die ons in acht uur van Praag naar Boedapest had vervoerd was zoiets als “dit is het, eindstation, zoek het maar uit, flikker op”. De getrainde reizigers verspreidden zich dan ook als olie, maar ik stond met mijn tas tot de bus vertrok en alles als een vacuüm was. Wilde de andere mensen volgen, maar men was te snel en het was te verspreid.

(bus van praag naar boedapest;
via brno en bratislava (die met haar plattenbau)
via tsjechië, slowakijke en hongarije
deels via keizerlijke route tussen wenen en
de bubbelhoofdstad)

Ek wil een stad bou, met pleine, geboue en mense
Ek wil een stad bou, met parke, galerye en monumente
Ek wil een stad bou, met paaie, gange en moltreine

Ek wil een stad bou, met fonteine, bakstene en koffiehuise
Ek wil een stad bou, met families, boerekroege en kleuterskole
Ek wil een stad bou, met frontcovernews, bonbon-fabrieke en

kraakgroen tuine en breë trappe en lae muurtjies en groot openbare geboue met koel halle en kletterende watertjies en

groot skryfhalle met baie papier en dop en
groot bedde vir iedereen en baie kos vir armes
en groot vroue vir die man die uitsien.

So, wil jy meebou aan my stad?

Met het wakker worden merkte ik dat ik nog een schoen aanhad. Mijn voet knelde claustrofobisch in het schoeisel. Met alle krachten die ik kon oproepen spande ik me in om de schoen uit te krijgen. In klam zweet en met een bonkende kop kreeg ik de veter niet los. Dacht dat dat misschien ook de reden was dat ik de schoen had aangelaten. In een reeds verloren strijd tegen hogere machten snukte ik nog een paar keer moedeloos aan het opgeknoopte zootje.
Ik liep scheef de woonkamer in, het schrijvershol. Asbakken, vellen papier met dichtregels en korte verhalen beschreven, gedoofde maar nasmeulende kaarsen, opengeslagen boeken, alles zoals ik het de avond tevoren had achtergelaten. Er hing een niet te onderscheiden geur van oude rook en oud zweet. De bak shoarma op tafel meurde ook nog door.
Weer een verloren avond, want toen ik las wat ik had geschreven bleek het wederom vruchteloos.

Het was een zaterdagochtend. Ik zette een bak koffie en keek uit over het plein. De bomen stonden er nog, kraaien in de toppen, en de straat eromheen was onveranderd van baksteen. Maar het plein stond vol met auto’s. Het plein stond vol met auto’s. Vol met auto’s. Auto’s, plein. In de bijna twee jaar dat ik op deze plek woon had ik nog nooit zoveel auto’s op het plein gezien! En mensen in en uit de kerk, de kerk die al een end dicht is. Wat de fok?

Ik lig op bed en kijk naar Sumi terwijl zij haar spullen weer inpakt. Haar donkere haren zijn wild en ze staat bijna naakt. Ze is geconcentreerd en geeft af en toe een vaag glimlachje. Ze doet de zware boeken onderin de tas, de berg kleding erbovenop, schuift er nog wat papieren tussen, verontschuldigt zich dat het allemaal zo lang duurt.
Op de achtergrond klinkt klassieke muziek, en ik denk dat dit het tafereel nog tragischer maakt. De zes Moravische liederen van Dvorak. Heb geen benul wat dit inhoudt maar het zal wel iets betekenen, zoals alles eigenlijk, want alles wat de mens produceert heeft wel een betekenis, want waarom zou men het anders produceren?
Terwijl Dvorak naar mijn inschatting nog met de eerste van zijn zes liederen bezig is, vraagt Sumi wat ik aan het schrijven ben. “A story, about you, packing and leaving”, antwoord ik kort. “Oh noo”, klinkt haar lieve hoge stem.

Sumi vertrekt vanavond weer naar haar heimat Hamburg. Ze heeft een mitfahrgelegenheit gevonden vanaf Utrecht en ik zal haar tot daar brengen. Dan stap ik weer terug op de Interliner naar Breda en is het weer een zoveelste tussenpauze waarin ik op mezelf ben aangewezen.

Buiten is het broeierig warm en binnen ook. Het Heuvelkasteel is muf en het stinkt en alles plakt en het is smerig.

Haar tas is inmiddels vol,

hallo ik…

“Heu, ge mag daar nie zwemmen hoor”, zei een dikke man me toen ik over het water van de Nieuwe Haven gebogen stond om het water beter te zien bewegen. Ik keek op en staarde hem doods aan, waarop hij zich lachend verontschuldigde: “oh ja ge moet het zelf weten hoor!”.
Het was zo’n, je weet wel, zo’n dikke nek op een kalend hoofd met een zweterig baardje en een ronde buik boven zijn sjieke kleding uit het zogenoemd bourgondische zuiden die liep te flaneren met een paar van zijn meehinnekende collega’s.
Opbokken, grapjas.

Wij hebben hier in Nederland geen extreem politiek klimaat, hebben geen Stasi, CIA of KGB, en daarmee lijken we gelukkig te zijn. Maar in Breda hebben we wel de beklemmende katholieke sociale controle die niet alleen in de gemiddelde Bredanaar zit gebakken, maar ook tot uiting komt in regels en de plaatselijke verordeningen, waardoor we ondanks het gebrek aan Stasi of CIA toch in een totaalstaat leven waar de Big Brother ons watcht. Dat ‘Big Brother Ruudjuh, effuh lekkuhr knuffeluh’ uit deze stad komt is geen toeval.

vanuit de bietenpolder via de engelsesteenweg naar het uiteindelijke doel
langs huizen dichtgetimmerd, tuinen verwaarloosd, de weg breed en leeg als
vanuit een gat in de gevel een man naar buiten slentert en in
zijn hof gaat zitten roken,

het polderdorp deels gesloopt in kale vlakten en weer begroeid in onkruid
met geen of houten ramen en met een fles mayo op een tafel
achtergelaten als de rottende winkel als in haast vertrokken en
overgebleven katten die het binnenste uit vuilnisbakken kraaien

opa en oma woonden naast ons, of wij eigenlijk naast hun
en er liep een smal paadje van groffe bolle stenen
onder hun grote blauwe boom en daaromheen
onze groene en hun zwarte schuur en zijn akker
waar opa groenten kweekte en schoffelde en bezig was

naar het huis waar oma altijd in de keuken stond
blij als we kwamen aanrennen, om ons kinderlijk gulle lach
en wij om een gulden of zoen of ijsje
gingen we via de stenen waarft met het regenputje in het midden
met de gierput links en de diepe waterput tegen het huis
op zon- of andere vrije dagen

door de haven van hamburg langs gesloten douanekantoren en
rottende borden die naar verlaten emplacementen leiden
want toen ik aankwam waren de sloten om de hekken vastgeroest
en
de stille vlakte van een rangeerterrein waar treinen stervende
artefacten lijken maar nog in vol gebruik zijn en
terwijl ik langzaam rijd, bol ik hem in zijn vijf
en zie ik op die vlakte een man in blauw overall met een hamer
om alles rollende te houden, want hij is zich nog ergens van bewust
in tegenstelling tot iemand die niet meer weet welk doel hij dient

toen iets na de middernacht een fietser hier op straat onderuit ging
en het schamele aantal cafégangers dat buitenzat lachte,
stapte de jonge fietser van de bolle klinkers en ging terugzitten,
liet zijn rottweiler verder trekken, en hij ging verder in volle vaart
het plein over de hoek om
op naar zijn volgende blamage,
de held.